Hemofili Derneğine Bağış Yapın Hemofili Derneğine Üye Olun

Koronavirüs Hastalığı (CoViD- 19) ve Psikoloji Dünyamızdaki Yansımaları

Koronavirüs Hastalığı (CoViD- 19) ve Psikoloji Dünyamızdaki Yansımaları

   Tarih boyunca, insanlar için “bilinmezlik ve belirsizlik” tehdit oluşturmuştur. Bugün hepimiz için Koronavirüs Hastalığı (CoViD-19) böyle bir tehdit unsurudur. Bu süreçte zihnimizde kontrol edemediğimizi düşündüğümüz, bizi zorlayan düşüncelere teslim oluruz. Şüphe duyduğumuz veya ön göremediğimiz sonuçlar doğurabileceğinden çekindiğimiz, bir anda hayatımızın gidişatını değiştiren, günlük yaşamda yaptığımız sıradan aktiviteleri bile özletebilecek bir sürecin içindeyiz. Bazılarımız iş koşullarından, hastalıklarından veya yaşlarından dolayı evlerinde, bazılarımız çalışmak zorunda, bazılarımızda belki hala bu değişen sistemi çokta benimsemedi…  Ama bir gerçek var ki görünmeyen ama bilinen bir düşmanımız var!

   Toplumsal bir travma sürecinin içinden geçiyoruz. Stres ile başa çıkabilme, hayatımızı koşullara göre yeniden şekillendirebilme ve bu dönemde güçlü kalabilmenin önemli olduğu bir zamandayız. Tehlike altında beynimizin salgıladığı hormonlar, bu tehlike durumu devam ettikçe salgılanmaya devam eder, bunun vücudumuzda yarattığı birçok fizyolojik etkisi vardır. Baş ağrısı, mide bulantısı, yeme ve uyku alışkanlıklarımızdaki değişimler gibi… Günlük yaşamımızın akışı elimizde olmayan sebeplerden dolayı zaten değişmişken, bu hormonlar daha kaygılı bir düşünce sistemine sahip olmamıza sebep olur. Bu nedenle dirençli ve mücadele edici olabilmemiz çok önemlidir. Tehdide karşı gerçekçi kaygı ile yaklaşmamız bizi hayatta tutacaktır, bu da önlemlere ve alınan kararlara uymak demektir.

   Türkiye Hemofili Derneği koronavirüs hastalığı ile ülkemizin ve dünyanın yürüttüğü mücadeleleri yakından takip etmektedir. Hemofili ve diğer kalıtsal kanama bozukluğu olan sizlerin fizyolojik olarak diğer insanlardan farklı önlemlere ihtiyaç duymadığınız bilinmektedir. Siz ömrünüz boyunca hemofili ile mücadele eden kişilersiniz. Hastalık ile mücadelenin, yapılması ve yapılmaması gerekenlerin; sonunda doğuracağı sonuçları en iyi deneyimlemiş olanlar sizlersiniz. Size tanıdık olan “engelleme ve kısıtlama kelimeleri” bugün küresel bir tedbir için önemli hale geldi. Okul devamsızlıkları, işe gidememe veya sosyal hayat izolasyonu hemofili ile yaşamanın birer parçası idi adeta… Kanama bozukluğu olanlar, kanamaları boyunca evde kalmayı, evde dinlenmeyi çok iyi bilirler. Bu sebeple sizler evde kalma kurallına herkesten çok daha hızlı adapte olabilirsiniz.

   Koronavirüs hastalığı ortaya çıktığından beri özellikle insanlarda psikolojik açıdan iki temel zorlanma ortaya çıkmaktadır. İlki; virüsün bulaşma korkusundan ve tedbir alma ihtiyacından doğan aşırı hijyenik olma takıntısıdır. Yapılması gereken hijyenik önlemlerinin sıklığını ve zamanını aşırı artışı gözlemlenebiliyor. Diğeri ise bedenimizde hastalığa dair semptomlar bulma yanılgısıdır. Genellikle kişiler sık ateş ölçme eğilimindedirler veya en küçük gribal veya alerjik semptomu koronavirüs hastalığının semptomu ile bağdaştırmaktadırlar. Hastalığın azaldığı ve normal yaşama dönüldükten sonra kalıcı psikolojik sorunlar yaşamamak adına bu iki durum için kontrolümüzü elimizden bırakmamak gereklidir. Eğer kendinize engel olamama ile ilgili zorlanmalar yaşıyorsanız, bir profesyonele iletişime geçmenizi tavsiye ederim.

   Hastalığın doğru algılanabilmesi için güvenilir kaynaklardan bilgi almayı sürdürmeliyiz, bunu yapabilmek; hem süreçle daha kolay baş edebilmenizi sağlayacağı gibi, sizi gerçek dışı söylemlerden, olağandışı korku duymanızı sağlayacak bilgi kirliliklerinden de koruyacaktır. 

   İzolasyon sürecinin sizi yalnızlaştırmasına izin vermeyin; yakınlarınız ile temassız daha çok iletişim kurun. Sesli ve görüntülü konuşmalar sayesinde kendinize ve sevdiklerinize zaman ayırın. Uzun süredir aramak istediğiniz ama fırsat bulamadığınız yakınlarınızı arayarak kendinizi ödüllendirebilirsiniz.

   Sağlıklı beslenme ve ev egzersiz planlarınız için; zamansızlıktan şikayet ederken şimdi bu durumu fırsata çevirebilir, günlük ev egzersizlerinizi birlikte olduğunuz kişiler ile beraberce planlayabilirsiniz. Eklem - kas sağlığınız ve daha güçlü bir bağışıklık için mutlaka hekiminizin ve/veya tedavi merkezinizin önerdiği zamanda ve önerdiği sıklıkta ev egzersizlerinizi yapmaya özen gösterin. Kendinizi zihinsel ve fiziksel olarak çok daha iyi hissedeceğinizi göreceksiniz.

   Hemofilikler kanama zamanlarında gece gündüz kavramı ile ilgili sorunlar yaşarlar. Kanamaların olduğu dönemlerde aksayan uyku düzenimiz, günlük yaşamımızın yavaşlaması ve sürekli evde olma hali ile de değişikliğe uğrayabilir. Uykunuzu iyileştirmek için aynı saatte yatmaya ve kalkmaya özen gösterebilirsiniz. Yattığınız odanın doğal ışık almasını sağlayabilir ve yatmadan 1 saat önce telefon, bilgisayar kullanımından kaçınabilirsiniz.

   Çocuklarınızın değişen rutinlerinde onlara daha çok destek olunmalı; ders çalışma, oyun oynama, aile bireyleri ile vakit geçirme zamanları iyi planlamalıdır. Onların yaşanan sürecin gerektirdiklerini iyi anlamalarını sağlamak önemlidir. İzolasyonun gerekliliği, hijyen koşulları, sosyal mesafe kuralları, aksayan okul hayatları ile ilgili tüm detaylar ve gereklilikler açık ve net bir dille paylaşılmalıdır. Kendi zamanını yönetmeleri ve kaliteli zaman geçirmeyi öğrenebilmeleri için doğru bir kılavuz olmalısınız. Teknoloji ile sağlıklı bir bağ kurmaları sağlanmalı, yararlı ve eğitici uygulamaları edinmesi için destek verilmesi bu dönemde çocuk gelişimi açısından önemli rol oynamaktadır.

   Gerçek tehlikeye duyulan kaygı ile felaket / musibet kabul edilen tehlikeye duyulan kaygı arasındaki denge iyi kurulmalıdır. Kaygınızı değersizleştirmeden, gerekli tedbirleri alarak yaşamanın, sevdiklerimize destek vermenin önemini anlamak gerekir. Sürecin sonunda göreceksiniz ki; mücadele edebildiniz, sabredebildiniz ve başarabildiniz. Kendinize bu şansı tanıyın.

Irmak Gümüştaş
Uzman Klinik Psikolog
Türkiye Hemofili Derneği

 

Bu Haber Hakkında Ne Söylemek İstersiniz?

UYARI: T.C. kanunlarına uymayan, konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren, inançlara saldıran, şiddete teşvik eden ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.

Video Galeri

Foto Galeri